Θα προσπαθήσω να αναλύσω το θέμα των μελισσοφάγων και των χελιδονιών, το κατά πόσο δηλαδή αποτελούν κίνδυνο για τα μελίσσια, και ποιά εύκολα μέτρα μπορούν να μειώσουν τις επιδρομές. Όλα αυτά με βάση όσα ειπώθηκαν στο σχετικό συνέδριο που συμμετείχα
πέρυσι στην Κύπρο όπου εκτός από εμένα μίλησαν επιστήμονες από το Ισραήλ, όπου η διεύλευση των μελισσοφάγων είναι υπερ-πολλαπλάσια, λόγω γεωγραφικής θέσης.
Και για να εξηγήσω καλύτερα:
Τα πουλιά προτιμούν να πετούν πάνω από στεριά (παρά πάνω από θάλασσα), έτσι είναι 3 βασικές είσοδοί τους στην Ευρώπη: Γιβραλτάρ, Λιβύη-Μάλτα-Σικελία και Αίγυπτος-Ισραήλ. Ειδικά στην περιοχή Ειλάτ του Ισραήλ, περνούν καθημερινά χιλιάδες πουλιά, γι'αυτό και τα πειράματα που γίνονται εκεί με τους μελισσοφάγους περιέχουν αξιόπιστα στοιχεία.
 |
| Οι κύριες μεταναστευτικές οδοί των πουλιών από την Αφρική στην Ευρώπη και Ασία |
|
|
Έτσι λοιπόν, η χώρα μας δέχεται ένα μικρό μόνο ρεύμα μελισσοφάγων. Οι περισσότεροι απλά περνάνε από πάνω ή μένουν λίγες μέρες να ξαποστάσουν, κάποιοι όμως μένουν και φωλιάζουν στη
Θεσσαλία, Ήπειρο, Μακεδονία, Έβρο και νησιά Ανατολικού Αιγαίου, για να
φύγουν πάλι για την Αφρική το Σεπτέμβριο.
ΜΥΘΟΣ ΝΟ1. Οι μελισσοφάγοι τρώνε μόνο μέλισσες
Έχει προκύψει λόγω ονόματος. Η αλήθεια είναι ότι τρώνε μέλισσες, αλλά πολλά είδη κυρίως μεγάλων εντόμων. Θεωρούνται
πολύ ωφέλιμοι στη γεωργία, αφού αρπάζουν ακρίδες και άλλα επιβληβή έντομα,
και αρκετά υμενόπτερα όπως σφήκες, βομβίνους, κτλ.
ΜΥΘΟΣ Νο 2. Εάν πετούν μελισσοφάγοι στο μελισσοκομείο, δεν βγαίνουν έξω οι μέλισσες.
Υπάρχει αυτός ο μύθος, κυρίως στα νησιά το φθινοπωρο, όπου και οι ανθοφορίες είναι λιγοστές. Μία πρόσφατη έρευνα στη Λιβύη λοιπόν αναφέρει, ότι η παρατήρηση αυτή των μελισσοκόμων δεν οφείλεται στους μελισσοφάγους, αλλά στην έλλειψη νεκταρροέκκρισης και απόσταση από αυτήν.
 |
| Το σχετικό άρθρο με την εσφαλμένη ως τώρα εντύπωση των μελισσοκόμων |
 |
| Τα συμπεράσματα της έρευνας: ο μελισσοφάγος είναι δευτερεύον παράγοντας μείωσης των πτήσεων |
Μύθος Νο3. Όπου και να βάλω τα μελίσσια μου, θα δεχτούν επίθεση.
Οι μελισσοφάγοι κυνηγούν με δύο τρόπους.
Α. Σ
ε συνεχή πτήση: είναι ο πιό δύσκολος τρόπος να πιάσουν έντομα, αφού ξοδεύουν πολύ ενέργεια, κουράζονται, και στοχεύουν δύσκολα. (Έτσι κυνηγούν συχνά τα χελιδόνια, που θα δούμε πιο κάτω)
Α.
Καθισμένοι σε σταθερά σημεία (Standing points - SP), όπως καλώδια ρεύματος, γυμνά κλαριά που προεξέχουν από δέντρα κάνουν 2 είδη,
πετούν προς το στόχο και ξανακάθονται στο σημείο εκκίνησης. Είναι ο τρόπος που προτιμούν οι μελισσοφάγοι, μιας και δεν ξοδεύουν πολύ ενέργεια, έχουν χρόνο να βγάλουν το κεντρί, και να στοχεύσουν καλύτερο το θήραμά τους (μία άρρωστη μέλισσα που δεν πετά καλά, μία ακρίδα, ένα στρουμπουλό κηφήνα)
 |
| Σταθερά σημεία (SP) |
Σε δύο πειράματα που έγιναν στο Ισραήλ, τοποθετήθηκαν κυψέλες κοντά σε σύρματα ηλεκτρικού, κοντά σε ψηλά δέντρα με γυμνά κλαριά και άλλες 50 μέτρα μακριά. Στη συνέχεια, για 10 μέρες συλλέχτηκαν με ειδικά δίχτυα οι μελισσοφάγοι κοντά σε αυτές. Βρέθηκαν τα παρακάτω:
Πείραμα 1: Σε καλλιέργεια ηλίανθου, σε 10 μέρες συλλέχθηκαν 2000 μελισσοφάγοι, το 97% των οποίων στις κυψέλες που ήταν κοντά σε σταθερά σημεία (σύρματα, δέντρα). Μόνο 3% των μελισσοφάγων πιάστηκαν κοντά σε κυψέλες που ήταν σε χώρο επίπεδο χωρίς σταθερά σημεία.
 |
| Πείραμα 1ο. |
Πείραμα 2: Σε καλλιέργεια καρπουζιού, σε 10 μέρες πιάστηκαν στα δίχτυα 700 μελισσοφάγοι, 75% των οποίων στις κυψέλες δίπλα στα δέντρα και στα σύρματα.
 |
| Πείραμα 2. |
|
Συμπέρασμα: Σε περιοχές με έντονη παρουσία μελισσοφάγων,
τοποθετήστε τα μελίσσια μακριά από καλώδια ρεύματος, φράχτες ή δέντρα με γυμνά κλαριά. Θάμνοι και δέντρα με πλούσια φύλλωμα δεν προτιμούνται από τους μελισσοφάγους
 |
| Προσοχή στην τοποθέτηση μελισσιών. |
Σχετικά με τα
χελιδόνια, σε έρευνες που έχουν γίνει για τις τροφικές τους συνήθειες, οι περιπτώεις να τρώνε μέλισσες είναι ελάχιστες. Τα χελιδόνια (και τα 3 είδη που φωλιάζουν στην Ελλάδα) προτιμούν πολύ μικρότερα έντομα, χωρίς το κεντρί και το σκληρό εξωσκελετό των μελισσών, όπως κουνούπια, σκήπες, μύγες, κτλ. Ψάξτε λίγο στο διαδίκτυο πόσα κουνούπια τρώει κάθε μέρα ένα χελιδόνι... μιλάμε για
κιλά κάθε άνοιξη!!!
