Πεύκο Εύβοιας

Σήμερα γύρισα από ένα σύντομο ταξίδι στην Εύβοια. Είδα κηρήθρες με μέλι 4,5 κιλών... Τα καπάκια πλεγμένα από άκρη σε άκρη, τελάρα γεμάτα με μέλι, γευστικότατο πευκόμελο Εύβοιας. Φυσικά, ο "νόμος του Μέρφυ" δεν με έκανε να ξεχάσω τη φωτογραφική!

Μακάρι να έχουμε κάθε χρόνο τέτοια παραγωγή.

Πολυ-καρότσι

Το πολυ-καρότσι έκανε μεγάλη εντύπωση στην έκθεση. Μπορείτε να βρείτε πληροφορίες, βίντεο, φωτογραφίες, τεχνικά χαρακτηριστικά στο www.apilift.de (δυστυχώς δεν έχει αγγλικά) ή να στείλετε εμαιλ στο info@apilift.de

Τέλος καταστροφολογίας; (μέρος β')

Παρά τις αντίθετες προβλέψεις (μικρά τα μελίσσια, αρρώστιες, θάνατος του εργάτη, ψεκασμοί στον εργάτη, πυρκαγιές, πολλά μελίσσια στο ίδιο μέρος) και όλα αυτά που επικαλούμαστε κάθε χρόνο και τεκμηριώνουμε με βεβαιότητα, πάλι η φύση κάνει τα δικά της και μας δίνει απλόχερα μέλι, αρκεί να είμαστε εκεί να το μαζέψουμε. Στην Κρήτη, μετά από καιρό είναι η αλήθεια, το πεύκο δίνει ευχάριστα πολύ, σε πείσμα όσων ήθελα να το ξεγράψουν.


Αυτά φυσικά δεν γίνονται κάθε χρονιά.
Πρέπει λοιπόν να βάζουμε σαν μέσο όρο (ή σαν ετήσιο στόχο) το πόσο βγάλαμε την 1 καλή χρονιά, ή το μέσο όρο της πενταετίας (βάζοντας δηλαδή και τις "κακές" χρονιές;;;)

Γιατί εάν παίρνουμε αυτές τις χρονιές σαν βάση, τότε κάθε χρόνο θα είμαστε παραπονεμένοι. Ας κάνουμε εμείς ό,τι μπορούμε για να έχουμε τα μελίσσια μας στην καλύτερη δυνατή κατάσταση κάθε χρόνο, και ας αφήσουμε τη φύση να κάνει τα δικά της, αφού με τις γνώσεις μας μέχρι σήμερα, δεν μπορούμε να προβλέψουμε με σιγουριά. Όπως επίσης δεν μπορούμε να στηριζόμαστε, όπως παλιότερα, σε ημερομηνίες σταθμούς (π.χ. "του Αγ. Κωνσταντίνου μπαίνω στα έλατα", ή "της Αγ. Παρασκευής τρυγάω το θυμάρι").

Ξανά λοιπόν είμαστε στο ίδιο έργο θεατές.
http://kypseli.blogspot.com/2009/06/blog-post_19.html

Και για να κλείσω πιο ευχάριστα, να και μία πατέντα για φορτωεκφόρτωση μελισσιών, πατωμάτων, κτλ, με συνδιασμό από τροχαλίες, σχοινιά και 2 ηλεκτρικά δράπανα. Θα αναρτήσω βίντεο στην επόμενη ανάρτηση...

Apimondia V - Μαντολάτο με μέλισσες & κυψέλη-σόμπα

Στον περιβάλλοντα χώρο της έκθεσης υπήρχαν πολλά μελίσσια, όλα ήρεμα, άφηναν τον κόσμο να πηγαίνει πολύ κοντά, χωρίς κανένα πρόβλημα
Υπήρχαν τεράστιες κυψέλες παρατήρησης, και δίπλα υπήρχε μία μεγάλη παιδική χαρά, γεμάτη κάθε μέρα από παιδιά και γονείς, τα μελίσσια δίπλα, κανένα όμως πρόβλημα.

Υπήρχαν επίσης μελίσσια σε κλειστά κοντέϊνερ, με μπουρί (!) για είσοδο-έξοδο. Το έκαναν για να δείξουν ότι, αν το θέλεις πολύ, μπορείς να έχεις μελίσσι και σε κλειστό χώρο (με δυνατότητα βέβαια να τον ανοίγεις μετά την επιθεώρηση)

Κυψέλη-σόμπα! Οι μέλισσες μπαινόβγαιναν από την οροφή


Μελίσσι σε φιάλη νερού (ανακύκλωση στην πράξη!)

Έτσι, αφού ήταν τόσες πολλές οι μέλισσες, και τριγύρω τα φυτά λίγα μέσα στην πόλη, το έριξαν και αυτές στα μαντολάτα με μέλι! Πραγματικός χαμός, όμως οι μέλισσες και πάλι ήταν πολύ ήρεμες (καμία σχέση με δικές μας σε φάση λεηλασίας), και ο κόσμος όλοι μελισσοκόμοι, επομένως κανένα πρόβλημα!

Το βιντεάκι είναι ενδεικτικό

Και οι OASIS στο πλευρό των μελισσών

Ο τραγουδιστής των OASIS Liam Gallagher στηρίζει το "SAVE THE BEE" project (ΣΩΣΤΕ ΤΗ ΜΕΛΙΣΣΑ), αφού είδε τα ευεργετικά αποτελέσματα του μελιού σε πρόβλημα με τη φωνή του.

Πηγή: zougla.gr

Από τα πιο γνωστά τραγούδια τους: Wonderwall

Ενίσχυση Κέντρων Μελισσοκομίας - ΜΕΛΙΝΕΤ

Από το site της ΠΑΣΕΓΕΣ:
Με ποσό ύψους 1.452.720 ευρώ ενισχύονται τα Μελισσοκομικά Κέντρα της ΠΑΣΕΓΕΣ και άλλων 14 Συνεταιριστικών Οργανώσεων, καθώς και η Ομοσπονδία Μελισσοκομικών Συλλόγων Ελλάδας.
Επίσης, ποσό της επιχορήγησης για το πρόγραμμα «Ηλεκτρονικό Δίκτυο Μελισσοκομίας - Melinet» για το πρόγραμμα του 2010, ορίζεται μέχρι το ποσό των 20.000 ευρώ.

Δείτε αναλυτικά τις ενισχύσεις ανά περιοχή στο
http://www.paseges.gr/portal/cl/co/d6377cee-e26c-4498-ae1f-c53a4a5cff27

Apimondia IV - Και λίγη εφαρμοσμένη έρευνα

Παρακολούθησα πολλές επιστημονικές ομιλίες στη διάρκεια του συνεδρίου. Υπήρχαν μερικές που είχαν πρακτικό ενδιαφέρον για εμάς, σχετικά με ανθεκτικότητα σε ασθένειες και επιλογή βασιλισσών. Εντύπωση μου έκανε ότι δεν υπήρχαν ομιλίες σχετικά με αποτελεσματικότητα φαρμάκων (όπως συμβαίνει συνήθως σε ελληνικά περιοδικά, ή σε συζητήσεις μελισσοκόμων), αλλά τρόποι για να βελτιωθεί η αντοχή της μέλισσας σε ασθένειες. Σε κάποιες χώρες, δεν συζητούν καν για φάρμακα πλέον, και αν το κάνουν αυτό είναι μόνο για τα βιολογικά.

Μου έκανε λοιπόν εντύπωση η ομιλία του Καναδού Desrochers, ο οποίος είναι βασιλοτρόφος στο Κεμπέκ του Καναδά. Εκεί ο χειμώνας είναι πολύ μακρύς και βαρύς (5 μήνες, με θερμοκρασίες μέχρι -40 βαθμούς Κελσίου, συνήθως -15 μέχρι - 25)

Όπως βλέπετε και στα slides του, έχει 1.000 μελίσσια, πιστοποιημένα βιολογικά, που παράγουν 60 κιλά μέλι το χρόνο (λογικό και μάλλον λίγο για Β. Αμερική). Με 1.500 κυψελίδια σύζευξης, φτιάχνει και πουλάει 7.000 βασίλισσες το χρόνο. Οι βασίλισσες αυτές πρέπει να είναι ικανές να επιζήσουν και να είναι παραγωγικές στις πολύ σκληρές συνθήκες του αμερικανικού βορρά, χωρίς τη χρήση φαρμάκων.

Το πρόγραμμα επιλογής που ακολουθείται βασίζεται στο survival, δηλαδή στο ποιά μελίσσια θα επιζήσουν μετά από την έκθεση στις συνθήκες αυτές, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η έντονη νοσεμίαση (αφού τα μελίσσια μένουν κλεισμένα 5 μήνες). Μετά από πολλά χρόνια, και αφού χρονιά με τη χρονιά οι απώλειες μειώνονταν, έφτασε σε ένα σημείο όπου πλέον όλες σχεδόν οι μέλισσες είναι ανθεκτικές στο κρύο και στη νοσεμίαση.


Το 1999 είχε 42% των μελισσιών καθαρές από νοσεμίαση, και από το 2005 και μετά, πάνω από 90% καθαρές. Επίσης, έχει μηδενικές απώλειες λόγω ψύχους. Αναρωτιέμαι αν κάτι τέτοιο μπορούσε να γίνει και στην Ελλάδα, με τις αντίθετες συνθήκες (ξηρασία, εχθροί, κτλ).


Φυσικά, τα τεστ εξυγιαντικής συμπεριφοράς χρησιμοποιούνται κάθε χρόνο, όπως και σε πολλές άλλες παρουσιάσεις που είδα, όπως τα είχαμε περιγράψει και παλιότερα Απλώς σε άλλους αρέσουν άλλα σχήματα...


Εδώ μας δείχνει πώς ψάχνει για τις κυψέλες του την άνοιξη, κάτω από τα χιόνια. Πλέον, βάζει στήλους (όπως έχουμε εμείς στα βουνά, στις άκρες των δρόμων), οπότε όσο χιόνι και να πέσει, ξέρει τα σημεία...

Αντίστοιχη ομιλία, περί τεστ ανθεκτικότητας και επιλογής από αυτά που επιζούν, είχε και ένας Δανός συνάδελφος, καθώς και ένας Σέρβος, όλοι πάνω-κάτων στην ίδια λογική: αφήνουμε τη φύση/μέλισσα να δράσει από μόνη της. Στην αρχή οι απώλειες ξεκινούν με ένα 30-40% και καταλήγουν στο ελάχιστο. Συνήθως επιλέγονται απομωνομένα μελισσοκομεία (νησιά, ή ορεινές περιοχές) όπου γίνεται πλήρης καταγραφή των αποδόσεων, ασθενειών, συμπεριφοράς.

Μία άλλη ενδιαφέρουσα ομιλία ήταν της Zvokelj από τη Σλοβενία. Έθεσε 3 ερωτήματα για τα πειράματά της:
1. Ποιά ηλικία προνύμφης είναι καλύτερη για εμβολιασμό: 0-12 ωρών, 12-24, 24-36, 36-48;
2. Αν η βασίλισσα δεν γονιμοποιηθεί τις 8 πρώτες μέρες (λόγω κακών καιρικών συνθηκών), πόσο επιρρεάζεται η ποιότητά της αργότερα;
3. Η γύρη καστανιάς είναι όντως τόσο διαφορετική (όπως πιστεύουν οι Σλοβένοι μελισσοκόμοι), για την ανάπτυξη του γόνου κατά την ωοτοκία της νέας βασίλισσας

Και να τα συμπεράσματα:

1. Για σκουλήκι μέχρι 36 ωρών δεν υπάρχουν διαφορές. Αν όμως είναι πιο μεγάλο, τότε τα πράγματα αλλάζουν (ως γνωστόν, προς το χειρότερο). Άρα σκουλίκι μπορείτε να εμβολιάζετε άνετα και σκουλήκι ήδη 1.5 ημερών, χωρίς να χρειάζεται να βρείτε το πιο μικρό.
2. Μέχρι και 17 μέρες αν καθυστερήσεις να βγει η παρθένα βασίλισσα για γονιμοποίηση, δεν υπάρχει διαφορά. Θεωρώ ότι στην Ελλάδα, τον Απρίλιο-Μάιο που γίνεται η βασιλοτροφία, δεν θα υπάρξουν τόσες πολλές κακές μέρες συνεχόμενες.
3. Την γύρη καστανιάς την προτιμούν τα μελίσσια σε σχέση με άλλες μονοανθικές καλλιέργιες, αλλά πάνω από αυτή προτιμούν την πολυανθική γύρη. Δηλαδή, όπως λέει στα συμπεράσματα, "οι μέλισσες θα βρουν τελικά ό,τι τους αρέσει".

Και για να κλείσουμε πάλι με λίγη εκπαίδευση: Αυτή η φωτογραφία είναι από την παρουσίαση του γάλλου προέδρου των βασιλοτρόφων Verjus Olivier.

Στη Γαλλία όσοι κάνουν σοβαρή παραγωγή βασιλισσών, πέρα από τα σεμινάρια που κάνουν στους μικρότερους μελισσοκόμους, για το πώς να ξεκινήσουν βασιλοτροφία, κάνουν και από μόνοι τους 2 εθνικές συναντήσεις το χρόνο. Εκεί, καλούν ειδικούς από όλο τον κόσμο, και συζητούν μεταξυ τους θέματα όπως αποδοχή βασιλισσών, γονιμοποίηση, επιλογή καθαρών σειρών κηφήνων, αντοχή σε ασθένειες, κληρονομικότητα χαρακτιριστικών, διαχείριση μελισσιών, καταπολέμιση βαρρόα.

ΥΓ1: Θα ήθελα πολύ να συμμετάσχω σε αντίστοιχες συναντήσεις ελλήνων μελισσοκόμων των συνεταιρισμών, ή των βασιλλοτρόφων και να δώ τη θεματολογία... Ίσως κάποιος συνάδελφος που να έχει παραστεί, να μπορεί να μας πεί...

ΥΓ2: Μήπως να ξανα-ποστάρω την γλυκύτατη γιαγιά με τα κεριά;;;

Apimondia III - Γάλλος συνάδελφος & πυρηνικό μελισσοκομείο

Την τελευταία μέρα της έκθεσης γίνονται το technical tours, οι εξειδικευμένες επισκέψεις δηλαδή. Επισκεφθήκαμε λοιπόν (δυστυχώς μόνο ο Βαγγέλης ήταν από την ελληνική παρέα, ο οποίος φυσικά κατέγραφε τα πάντα με την βιντεοκάμερά του) την αποθήκη-συσκευαστήριο ενός Γάλλου συναδέλφου, με 500-600 μελίσσια.

Το εξωτερικό ήταν διακοσμημένο με αυτό το απίθανο graffiti, μία μέλισσα που ρουφάει μέλι με το καλαμάκι από ένα βάζο, δίπλα στα λουλούδια...


Αλλά και μέσα, η εικόνα μιλάει από μόνη της. Βιομηχανικό δάπεδο, όλα ανοξείδωτα, κτλ, κτλ



Δίπλα από την αποθήκη, ο χώρος πώλησης του μελιού, και πολλών χειροποίητων γλυκισμάτων με μέλι


9 διαφορετικές ποικιλίες μελιού: Ρείκι, Πορτοκάλι, Λεβάντα, Δενδρολίβανο, Πεπόνι (υπάρχει και μάλιστα είναι εκπληκτικό), ποικίλης ανθοφορίας, Δάσους, και άλλα που δεν θυμάμαι...


Μηχάνημα, κάτω από τον πάγκο απολεπισμού, για τα απολεπίσματα


Σε όλα τα δοχεία έχει προσαρμόσει στον πυθμένα τους, σύστημα για ήπια θέρμανση με ατμό.


Μερικά από τα 5αράκια του, έτοιμα για την επόμενη άνοιξη



Μοναδικός αυτοσχέδιος πάγκος απολεπισμού και σύνθλιψης-διαχωρισμού απολεπισμάτων. Πολύ φαρδύς (άραγε γιατί οι δικοί μας είναι τόσο στενοί και πέφτουν όλα έξω;), όλος με σίτα για να πέφτουν τα μέλια κάτω και να πηγαίνουν στην αντλία μελιού και από εκεί σε ειδικό δοχείο.


Ο πολυ-πάγκος, από άλλη όψη.

Ο φίλος μας λοιπόν, είναι πλέον επαγγελματίας μελισσοκόμος, που ζει μόνο από τις μέλισσες. Η πρώην δουλειά του ήταν μηχανουργός σε πυρηνικό εργοστάσιο, και όλη η αποθήκη (εκτός των 2 μελιτοεξαγωγέων!), με τα μηχανήματά της, τους τοίχους, τα πατώματα, την στέγη και την ψευδοροφή, είναι ΟΛΑ με τα δικά του χέρια. Φυσικά, όπως μας εξήγησε, για αυτόν όλες οι κατασκευές ήταν πάρα πολύ απλές, αφού στο πυρηνικό εργοστάσιο έφτιαχνε πολύ πιο πολύπλοκα-επικίνδυνα πράγματα. Η αγάπη του είναι η φιάλη οξυγόνου (για τις κολλήσεις σίδερου) και ο έρωτάς του από παιδί τα μελίσσια

Κάθισε ο άνθρωπος και μας εξήγησε σε μένα και το Βαγγέλη (γιατί οι υπόλοιποι του γκρουπ ήταν ή επιστήμονες ή μελισσοκόμοι μέ 2-3 μελίσσια στον κήπο, θα μιλήσω για την παγκόσμια μόδα αυτή σε άλλη ανάρτηση), οπότε δεν είχαν ιδέα από επαγγελματική μελισσοκομία. Έρχεται συχνά πυκνά στη Λευκάδα για διακοπές, και έχει 2-3 φίλους ελληνες μελισσοκόμους.

ΥΓ: Μετά από όλα αυτά τα ωραία, ήρθα πίσω και είδα αυτό
http://www.youtube.com/watch?v=YotPRlUqLac&feature=related

APIMONDIA II - Βελτίωση βασιλισσών και εκπαιδεύσεις μελισσοκόμων

Συνεχίζω για την Απιμόντια, με κάποιες φωτογραφίες και σχόλια από τι είδα και άκουσα εκεί


Το περίπτερο της Ουκρανίας (η χώρα που θα φιλοξενήσει την Απιμόντια το 2013). Τα μέλια φωτίζονται από κάτω, και δημιουργούν ένα φανταστικό αισθητικό αποτέλεσμα!


Η παρέα μας με φίλους από Λαμία, Αλμυρό, Χανιά και Ηράκλειο


Κυψέλες παρατήρησης υπήρχαν πολλές στην έκθεση


Εδώ ένα Γαλλικό περίπτερο. Κάθε μέλι (κυλινδρικό βάζο!) είχε δίπλα το φυτό κύριας ανθοφορίας σε γλαστράκι! Άλλη μία μοναδική ιδέα


Το ελληνικό περίπτερο της ΟΜΣΕ, με γευσιγνωσία μελιού. Καλοστημένο, από τα λίγα που έδιναν απλόχερα μέλι στον κόσμο να δοκιμάσει

Μου έκανε εντύπωση το πόση σημασία δίνουν σε άλλες χώρες στην βελτίωση & επιλογή βασιλισσών, κάτι που στην Ελλάδα βρίσκεται σε εμβρυακή ακόμα ηλικία. Χώρες όπως η Σλοβενία, η Γαλλία, ο Καναδάς, η Δανία παρουσίασαν τα προγράμματα βελτίωσης, συνήθως με τη συμβολή του κράτους, ομοσπονδίας μελισσοκόμων, νομαρχιών.
Στη Δανία για παράδειγμα, έχουν 400 νησιά που κατοικούνται. Σε μερικά από αυτά έχουν στηθεί πρότυπα μελισσοκομεία, όπου εκτρέφονται βασίλισσες και κηφήνες με ειδικά χαρακτηριστικά, αντοχή σε ασθένειες, μικρή σμηνουργία, μικρή επιθετικότητα, μεγάλη παραγωγή μελιού.
Κάτι αντίστοιχο θα μπορούσε εύκολα να γίνει και σε μικρά Ελληνικά νησιά, που σίγουρα έχουν ιδανικότερες συνθήκες και ανθοφορίες από ότι στη Δανία! Αρκεί μόνο οργάνωση, καλή συνεργασία μελισσοκόμων και βαθιά μελισσοκομική γνώση (βασιλοτροφία, γνώση επιλογής βασιλισσών, μή χρήση φαρμάκων για πολλές γενιές, ώστε να επιζήσουν οι ανθεκτικότερες, κτλ). Θα αναφερθώ ξανά στην επιλογή βασιλισσών, σε ειδική ανάρτηση, με τα παραδείγματα του Καναδά και της Γαλλίας. Είναι ένα πεδίο που στην Ελλάδα μπορούμε να πάμε πολύ μπροστά, γιατί απλά είμαστε πολύ πίσω.
(Δυστυχώς οι περισσότεροι βασιλοτρόφοι στην Ελλάδα απλά παράγουν βασίλισσες).

Το άλλο σημαντικό θέμα είναι η εκπαίδευση μελισσοκόμων, ειδικά των νέων. Σε χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης, με μικρότερη μελισσοκομία από εμάς, κάθε νέο μέλος στον τοπικό μελισσοκομικό συνεταιρισμό επιβάλλεται να λάβει μέρος σε ένα μίνιμουμ αριθμό μαθημάτων (συνήθως 4-5 μαθήματα στην αρχή και μετά 1-2 το χρόνο), για να του δοθεί η δυνατότητα να βάλει έστω και 2 κυψέλες στον κήπο του. Το ζητά ο ίδιος, αλλά είναι και απαίτηση των υπολοίπων να ξεκινήσει κάποιος σωστά. Οι εκπαιδευτές είναι συνήθως επιστήμονες, αλλά συχνά και οι επαγγελματίες της περιοχής, που εθελοντικά διδάσκουν τους νέους. Το φαντάζομαι αυτό στην Ελλάδα: οι επαγγελματίες της περιοχής να καλωσορίζουν τους νέους, να τους κάνουν μαθήματα, να τους εξηγούν τις ασθένειες και να τους καθοδηγούν...

Πιστεύω ότι ο σύλλογος ¨Κηφήνας" που έχουμε στη Νέα Μάκρη, έχοντας έναν δραστήριο πρόεδρο μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για την Ελλάδα, και το λέω με πλήρη επίγνωση της Ελληνικής Μελισσοκομικής πραγματικότητας. Σκεφτόμαστε ήδη να κάνουμε κάτι αντίστοιχο για τα νέα μέλη, προσφέροντας όποιος θέλει ανιδιοτελώς τις υπηρεσίες του. Σίγουρα θα υπάρξουν δυσκολίες και αντιρρήσεις στην αρχή, αλλά από καπου πρέπει να αρχίσουμε. Το θέμα είναι αν υπάρχει ενδιαφέρον από αρχάριους μελισσοκόμους στην Ανατολική Αττική, να συμμετάσχουν σε σύντομα μαθήματα, που θα μάθαιναν τα πρώτα βασικά πράγματα.

Θα το δούμε στην πορεία...

Apimondia I - Παρουσίαση και σίτες αερισμού

Κεντρική είσοδος



Επέστρεψα λοιπόν από την Apimondia 2009 στη Γαλλία. Ήταν κατά γενική ομολογία, μία από τις καλύτερες που έχουν γίνει, και σίγουρα η καλύτερη από τις 3 που έχω συμμετάσχει.
Έχω πάρα πολλές φωτογραφίες και πολλά πράγματα από τις επιστημονικές ομιλίες που θέλω να παρουσιάσω, τα οποία μάλλον θα μου φάνε όλο το χειμώνα από αναρτήσεις στο blog.

Ξεκινάω από τις ομιλίες που συμμετείχα:

Την Πέμπτη παρουσίασα το "Advanced beekeeping techniques for higher honey productions", μία παρουσίαση βελτιωμένων τεχνικών ανάπτυξης των μελισσιών και παραγωγής περισσότερου μελιού. Από βιβλία και προσωπική επικοινωνία με έλληνες επαγγελματίες, προσπάθησα να εξηγήσω με απλούς μελισσοκομικούς χειρισμούς, το πώς ένας μελισσοκόμος μπορεί να αυξήσει την παραγωγή του. Οι τεχνικές βασίζονται στο τρίπτυχο: Επιλογή βασιλισσών/βασιλοτροφία, κινητές βάσεις, συνενώσεις.

Η δεύτερη παρουσίαση που συμμετείχα, έγινε από το Καθηγητή Κο Υφαντίδη, με τίτλο:
"Apiburg II - A mechanical protection of honeybee colonies from hornets and other intruders". Ήταν η παρουσίαση των αποτελεσμάτων με τις παγίδες για τις σφήκες και σκούργους, ένα πείραμα που έκανα σε 3 μελισσοκομεία μου στην Αττική. Το ίδιο πείραμα έγινε συγχρόνως και στη Γαλλία. Τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, κυρίως αν οι παγίδες παραμείνουν όλη τη χρονιά και πιάσουν μάνες σκούργων την Άνοιξη. Επίσης έπιασαν και αρκετούς κηρόσκωρους, που τρυγυρνούσαν στα μελισσοκομεία.

Το 3ο πειραματικό μελισσοκομείο στη Ραφήνα (ευχαριστώ τον φίλο Κώστα, για την φιλοξενία και την βοήθεια)

Τα αποτελέσματα: 173 σκούργοι, 146 σφήκες, 15 κηρόσκωροι

Και για να είμαι σε συνέχεια με την προηγούμενη ανάρτηση (ΑΕΡΙΣΜΟΣ), κατά την επίσκεψη που κάναμε σε επαγγελματία Γάλλο μελισσοκόμο, όλες οι βάσεις, ακόμα και για τα 5αράκια ήταν κινητές (όπως σε όλη σχεδόν την Ευρώπη) και μάλιστα χοντρή σίτα αερισμού.





Κινητή βάση με σίτα, ακόμα και στο 5αράκι

Για τους χειρισμούς του, την τέλεια αποθήκη του, και την παρουσίαση-προώθηση των μελιών του, θα σας πώ την επόμενη ανάρτηση...




Χρήση και μισών πατωμάτων...

Στον διεθνή διαγωνισμό μελιού από μελισσοκόμους όλου του κόσμου, το Κυπριακό μέλι σάρωσε τα βραβεία, και μάλιστα το μέλι του φίλου Ντομινίκ με τον οποίο είχαμε κάνει πρόπερσι τα μαθήματα βασιλοτροφίας στη Λευκωσία! Βγήκε πρώτο στην κατηγορία θυμάρι (με δεύτερο το ελληνικό θυμάρι από τον Άραξο, του Δημήτρη Γκλαβά) και επίσης πρώτο το κυπριακό μέλι στην κατηγορία ποικίλης ανθοφορίας.

Aερισμός στην κυψέλη

Όπως είχα πει και μέσα στο καλοκαίρι, θα ξεκινήσω να αναπτύσσω μία σειρά θεμάτων μέσα στους επόμενους μήνες, με βάση ξένα δημοσιεύματα σε επιστημονικά περιοδικά και βιβλία.
Θα ξεκινήσω με το θέμα του αερισμού της κυψέλης και των κινητών βάσεων με σίτα, μιας και μπαίνουμε σε χειμώνα, δηλαδή εποχή κατασκευών.
Στο εργαστήριο του φίλου Κώστα θα επικρατήσει και φέτος κατασκευαστικός οργασμός!

Οι κινητές βάσεις αποτελούν κανόνα για τις περισσότερες χώρες στην Ευρώπη και Β.Αμερική. Τα πλεονεκτήματά τoυς έχουν αναλυθεί κατά καιρούς από πολλούς μελισσοκόμους και επιστήμονες και συνοψίζονται στα παρακάτω:
- ευκολία καθαρισμού βάσης
- ευκολία αντικατάστασης βάσης
- ευκολία στην αναδιάταξη πατωμάτων
- καταμέτρηση βαρρόα


Μελισσοκομείο στη Γαλλία (φωτο: Dominic Micheleto)


Κινητή βάση για 4 κυψέλες, με διαφορετικές κατευθύνσεις εισόδων (Καναδάς)

Πρόσφατα, ξεκίνησε να γίνεται παγκόσμια χρήση βάσεων με σίτα και συρτάρι, ως μεθόδου καταπολέμησης της βαρρόα (με άχνη, με θυμόλη, με θέρμανση, κα) ή τουλάχιστον καταγραφής του ρυθμού πτώσης της βαρρόα μετά τη χρήση ακαρεοκτόνου. Έτσι, σιγά σιγά οι μελισσοκόμοι άφησαν λίγο παραπάνω χρόνο τις βάσεις με τις σίτες και τα συρτάρια, και οι περισσότεροι έμειναν πολύ ευχαριστημένοι από τα αποτελέσματα.

Για την Ελλάδα, τα αποτελέσματα είναι εξίσου ενθαρρυντικά, με τις εξής όμως λεπτομέρειες:
- για πιο σωστή χρήση βάσης με σίτα, καλό θα ήταν να υπάρχει κάτι πάνω από τους κηρηθροφορείς (π.χ. παλαιού τύπου καπάκι, κηρόπανο, ή άλλο μονωτικό υλικό). Το κενό μεταξύ κηρηθροφορέων-καπακιού Αυστραλίας είναι μάλλον πολύ μεγάλο.
- τα οφέλη από την πτώση της βαρρόα είναι θεαματικά (και χωρίς κόπο-χρήμα-χρόνο)
- η υγρασία αντιμετωπίζεται καλύτερα όταν υπάρχει ο εξαερισμός από την βάση με σίτα
- για το κρύο δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα

Οι έρευνες δείχνουν ότι τα μελίσσια μπορούν να ρυθμίζουν την εσωτερική τους θερμοκρασία (εντός κυψέλης), όταν η εξωτερική είναι από -40 εώς +40 βαθμούς Κελσίου. Το μελίσσι παράγει διοξίδιο του άνθρακα, λόγω αναπνοής, λόγω εξάτμισης του νερού κατά τη μετατροπή νέκταρος σε μέλι, και λόγω της ρύθμισης της υγρασίας εντός κυψέλης. Ότα αυτό το διοξίδιο ξεπεράσει κάποια όρια, λόγω κακής κυκλοφορίας και έντονης εσωτερικής υγρασίας, τότε αρχικά αναπτύσσεται ασκόσφαιρα, στη συνέχεια σηψιγονίες.

Προτείνω κάθε συνάδελφος να πειραματιστεί με 2-3 μελίσσια, αρχικά με τις κινητές βάσεις και στη συνέχεια με βάσεις με σίτα. Σίγουρα δεν είναι εύκολη η αντικατάσταση όλου του παλαιού υλικού (βέβαια 5 χρόνια επιδότηση κυψέλης, υποτίθεται ότι προωθούσαν τη χρήση κινητών βάσεων με σίτα για τη βαρρόα), αλλά μπορεί να γίνει σιγά σιγά μία αρχή. Αρκεί ο καθένας από εμάς να πειστεί μόνος του (βάζοντας 2-3 μελίσσια) και όχι μόνο από λόγια, όσο καλά και αν είναι αυτά.

Ξέρεις από Vespa;;;

15 λεπτά μετά την εγκατάσταση της παγίδας...



1 ώρα μετά την εγκατάσταση της παγίδας... Ο ήχος είναι εκκωφαντικός!



(...συνέχεια από την προηγούμενη ανάρτηση)
Αφού λοιπόν ασχολήθηκα τελευταία με τις σφήκες (λόγω πειράματος που θα αναλύσω τον επόμενο μήνα), έκατσα και ξαναδιάβασα με προσοχή το βιβλίο του Ρέρρα για τις σφήκες. Ο συνάδελφος είχε ξοδέψει αμέτρητες ώρες παρατήρησης!
Τα σημαντικά σημεία, που αργότερα χρησιμοποίησα με επιτυχία στην παγίδα, είναι:
- ο κανιβαλισμός των σερσενιών. Προτείνει την συνεχή παρουσία ζωντανών σερσενιών, ως κράχτες
- οι ανιχνευτές. Προτείνει η εκάστοτε παγίδα να μένει ανοιχτή λίγη ώρα στην αρχή, ώστε (όπως και οι μέλισσες) να γυρίζουν οι πρώτοι ανιχνευτές και να δίνουν σήμα για ομαδική επίθεση.
- ομαδική επίθεση. Καλύτερα είναι μία καλή πηγή τροφής για τους σκούργους, παρά πολλές παγίδες γύρω από το μελισσοκομείο.
- δεν χρειάζεται να γίνει χρήση φαρμάκων, άλλωστε στο κτήμα κυκλοφορούν γάτες-σκύλοι, οπότε δεν το διακινδυνεύω. Το σκεύασμα που προτείνεται ευρέως, έχει τόσες νεκροκεφαλές και τόσα ΠΡΟΣΟΧΗ, που φοβάσαι να αγγίξεις απέξω το σακουλάκι... μακριά από εμάς!

Λοιπόν, τα αποτελέσματα ήταν εκπληκτικά: Σε μισή ώρα, πάνω από 100 σκούργοι παγιδεύτηκαν μέσα στην παγίδα... Η παγίδα είναι η γνωστή κατασκευή με τα πατώματα της κυψέλη και τη σίτα, με κάποια σημεία που θέλουν ιδιαίτερη προσοχή...


Πρώτα απ'όλα, άφησα μεγάλο κενό μεταξύ του εδάφους-δολωμάτων και της κυψέλης-παγίδας. Έτσι οι σκούργοι είχαν μεγάλη άνεση στην εύρεση της τροφής και εισόδου τους στην παγίδα.


Το διάστημα μεταξύ του κώνου και τις επάνω σίτας, καλό είναι να έχει και αυτό δόλωμα, ώστα να συντηρεί τους ζωντανούς και θορυβώδεις"κράχτες" όσο γίνεται περισσότερο.


Δεύτερον, άφησα όπως γράφει και ο Ρέρρας στο βιβλίο του, για λίγη ώρα (περίπου 10-15 λεπτά) ανοιχτή την παγίδα κυψέλη, χωρίς να βάλω την σίτα-κάλυμμα στο δεύτερο πάτωμα. Έτσι, οι πρώτοι σκούργοι που κατέφθασαν, χόρτασαν δόλωμα, και έφεραν δεκάδες άλλους στη συνέχεια.

Τρίτον: Το δόλωμα: Μία κονσέρβα σαρδέλες, μία κονσέρβα σκυλοτροφή, μία παλιά μαύρη κηρήθρα, και όλα αυτά μαζί τα περιέλουσα με κρασί. Περιττό να σας πώ πώς μύριζε όλο αυτό, εντύπωση μου έκανε πώς, μετά από μερικά λεπτά υπερίσχυσε η μυρωδιά του κρασιού.

Τέταρτον: Έβαλα και δόλωμα ακόμα και στο χώρο που θα βρίσκονταν οι παγιδευμένοι σκούργοι (2ο πάτωμα). Όπως γράφει Ο Ρέρρας, χρειάζονται και ζωντανοί σκούργοι-κράχτες για να δίνουν το σήμα της διαρκούς ομαδικής επίθεσης.

Σε ένα άλλο μελισσοκομείο, έφτιαξα μία άλλη, φθηνότερη κατασκευή, που και αυτή κατάφερε να πιάσει αρκετές δεκάδες σφήκες σε μία μέρα. Σε ένα μπουκάλι νερού (από ψυκτικό μηχάνημα) έκανα με τον αναπτήρα τρύπες, έβαλα για δόλωμα κομμένο ΣΒΑΝ κονσέρβα και την άφησα δίπλα στην ακριανή κυψέλη. Οι σκούργοι μπαίνουν, και παγιδεύονται στο πάνω μέρος της μπουκάλας. Ιδού τα αποτελέσματα...

θεωρια VS πράξη

Πολλές φορές στη μέχρι τώρα ενασχόλησή μου με τη Εκπαίδευση Μελισσοκομίας, έχω χρησιμοποιήσει στοιχεία από επιστημονικά βιβλία, περιοδικά και εργασίες. Το να λές σε κάποιο αρχάριο μελισσοκόμο "βάλε λίγο κιμά και παγίδα για σκούργους, και είσαι εντάξει" είναι η εύκολη λύση. Εξάλλου, έτσι λένε όλα τα μελισσοκομικά βιβλία.

Όταν όμως έχεις δικά σου μελίσσια και αντιμετωπίζεις το ίδιο πρόβλημα, τότε τα πράγματα αλλάζουν. Εδώ και αρκετά χρόνια αντιμετώπιζα χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία το πρόβλημα αυτό, το οποίο είναι και ιδιαίτερα απεχθές, μιας και βλέπεις τον εχθρό μπροστά στα μάτια σου να εξαπολύει επίθεση. Δοκίμασα πολλές παγίδες, χαρτόνια με κόλλα ποντικών, παγίδες-κυψέλη δυόροφη με κενό από κάτω, δακοπαγίδες. Έτσι, έπιανα από ελάχιστες μέχρι 10-15 σκούργους τη φορά, δηλαδή σχεδόν τίποτα, αφού οι επιθέσεις ήταν συνεχείς και πολυάριθμες, με πάνω από 100 σκούργους.

Έπιασα και διάβασα ένα βιβλίο ενός παλιού μελισσοκόμου. Ενός πρακτικού ανθρώπου, που είχε ξοδέψει αμέτρητες ώρες παρατηρώντας σερσένια, και ψάχνοντας λύσεις.
Δοκίμασα μία ήδη υπάρχουσα πατέντα, με τις συμβουλές του "παλιού" και κατάφερα να πιάσω στην πρώτη μισή ώρα πάνω από 100 σερσένια...

Η συνέχεια την Δευτέρα...


2 φρουροί επί το δύσκολο "έργον"

Βαρρόα, σερσένια, σφήκες, μελισσοφάγοι, παρακαλώ περάστε!

Τα μελίσσια που βρέθηκαν 200μ από τη φωτιά πριν 1 εβδομάδα, είναι τώρα κολατσιό για κάθε λογής εχθρό. Αρκετή βαρρόα, πλαίσια χωρίς ίχνος μελιού (1 φορά το ξαναείδα αυτό, πριν 6 χρόνια, όταν 2 μου ψόφησαν από το κρύο), και με σμήνη από σφήκες και σκούργους να περιφέρονται στις εισόδους. Λόγω του πειράματος με τις σφήκες (αυτό πάει καλά!) δεν μπόρεσα να τις μετακινήσω στην Παλλήνη, θα το κάνω από Δευτέρα.

Όπως βλέπετε, εκεί που ήταν ο ένας σκούργος, ήρθε ένας ακόμα, και μετά άλλοι 2. Διαβάζοντας το βιβλίο του Ρέρρα, διαπίστωσα τον κανιβαλισμό και τον είδα μπροστά μου. Το ότι οι παγίδες πρέπει να έχουν και ζωντανούς σκούργους κράχτες, το διαπίστωσα επίσης, θα κάνω αργότερα μία σχετική ανάρτηση.

Ένα άλλο εντυπωσιακό θέαμα (ευχάριστο αυτή τη φορά) ήταν το σμήνος με τους 20+ μελισσοφάγους που πέταξαν για μερικά λεπτά πάνω από το μελισσοκομείο. Χωρίς να προσεγγίσουν τις κυψέλες, βούιζαν με τις γνωστές τους φωνές ("...ρρρρροουυττττ..."), πιθανόν να τσίμπησαν και μερικές άτυχες εργάτριες και συνέχισαν το ταξίδι τους για την Αφρική. Τα χρώματά τους είναι μοναδικά... Ενώ τους έχω φωτογραφίσει πολλές φορές, σήμερα κατάφερα να τους βγάλω και ένα πολύ πρόχειρο βιντεάκι (με ήχο από τις φωνές τους, μαζί με το βουιτό των μελισσιών )


Το βίντεο δεν διεκδικεί δάφνες ποιότητας, μιας και μόνο από τη φωνή και ίσως την κίνηση μπορεί να καταλάβει ένας έμπειρος ότι πρόκειται για μελισσοφάγους. Είναι μάλλον για ιστορική αρχειοθέτηση.

Μετά από όλα αυτά, μόνο αρκούδες δεν έχουν έρθει στα μελίσσια μου φέτος... Απ'ότι είδα όμως στο blog του Θεοδόση, δεν θα ήταν και η πιο ευχάριστη εμπειρία!

Κινητές βάσεις και Νοσεμίαση

Κατά την παραμονή μου στην Καλαμάτα για τα σεμινάρια, είχα την ευκαιρία να δώ από κοντά μερικές κατασκευές από τους μελισσοκόμους της περιοχής.

Αυτή είναι μία βάση για κυψέλες, σιδερένια. Έχει το πλεονέκτημα ότι μπαίνει η μία μέσα στην άλλη, και δεν πιάνει χώρο.


2 βάσεις, η μία μέσα στην άλλη

Επίσης, είδα διάφορες κατασκευές από τον Μπρακόπουλο (Οιχάλια Μεσσηνίας), έναν νέο μελισσοκόμο και κατασκευστή κυψελών

Κινητός πυθμένας με 2 εισόδους


Κινητός πυθμένας, με σίτα αερισμού, η οποία αν θέλουμε κλείνει.



Στο μελισσοκομείο μου έχω βάλει κάποιες κυψέλες με σίτα και συρτάρι, όπου η προσβολή από βαρρόα φαίνεται ξεκάθαρα μετά από κάθε καταπολέμιση.
Οι βάσεις με σίτες αερισμού είναι πλέον πολύ διαδεδομένες στο εξωτερικό, και αρχίζουν να αντικαθιστούν τις απλές κινητές βάσεις. Τα οφέλη τους είναι πολλά (θα τα εξηγήσω με στοιχεία από επιστημονικές έρευνες), αρκεί να υπάρχει και κάποιο υλικό ακριβώς πάνω από τους κηρηθροφορείς (π.χ. κηρόπανο). Δεν υπάρχει πρόβλημα κρύου ή ζέστης, τα μελίσσια ξεχειμωνιάζουν κανονικά, ακόμα και σε θερμοκρασίες πολύ χαμηλότερες από τον δικό μας χειμώνα.
Τώρα που είπα για χειμώνα, θυμήθηκα μία πρόσφατη έρευνα για τη νέα νοσεμίαση (Nosema ceranae) που αναφέρει ότι τα σπόριά της καταστρέφονται μετά από πολυήμερη κατάψυξη. (θα ξανααναφερθώ στο θέμα, παραθέτοντας και την επιστημονική πηγή). Το παράξενο είναι ότι η κλασσική Νοσεμίαση είναι ευαίσθητη στην υψηλή θερμοκρασία, ενώ η νέα Νοσεμίαση στην πολύ χαμηλή!

Κιχώριο

Η φωτιά έφτασε 500μ από τα μελίσσια μου στην Καλλιτεχνούπολη, την γλιτώσαμε στο τσακ... Για 1-2 μέρες τα μελίσσια αυτά ήταν πάρα πολύ επιθετικά, δεν πλησιάζονταν, με πολλές μέλισσες στην είσοδο!

Στο μόνιμο μελισσοκομείο στην Παλλήνη, τα μελίσσια έχουν αρχίσει και ανεβαίνουν σε πληθυσμούς, κυρίως φέρνοντας γύρη από Κιχώριο και σε λίγο από Ακονιζιά. Δεν τάισα τίποτα από τέλος Απριλίου, τρύγο, και όλο το καλοκαίρι, και αυτή τη στιγμή τα μελίσσια έχουν 4-6 πλαίσια γόνο, κάποια είναι σχεδόν στεγνά, άλλα έχουν 2-3 πλαίσια μέλι, και την τελευταία εβδομάδα έχουν μισό εώς 2 πλαίσια γύρη. Σε παλαιότερες χρονιές, ταίζοντας το καλοκαίρι δεν κατάφερνα πολλά, ίσως 1-2 πλαίσια γόνο παραπάνω, που όμως τον Ιούλιο-Αύγουστο είναι μάλλον άχρηστος. Τα μελίσσια αρχίζουν να μαζεύουν πεύκο από τον Οκτώβριο στην περιοχή μου, οπότε μέχρι τότε θα έχουν μεγαλώσει.





Οι μέλισσες βουίζουν γύρω από το Κιχώριο, παίρνοντας λευκή γύρη


Η εργασία φαίνεται και στο βιντεάκι...

Εδώ και 15 μέρες κάνουμε κάποια πειράματα με τις σφήκες και τους σκούργους, με πολύ εντυπωσιακά αποτελέσματα, που θα ανακοινωθούν στην Γαλλία (Apimondia).
Σύντομα στείλω φωτογραφίες και ενδιαφέροντα σχόλια...

Πλύσιμο πεύκων

ΠΛΥΣΙΜΟ ΠΕΥΚΩΝ και όχι ψεκασμός ή κόψιμο. Επιτέλους ... πολύ καλή και οικολογική λύση για όσους έχουν πρόβλημα με τον εργάτη στην αυλή τους ή σε αστικό πράσινο. Χωρίς φάρμακα, εξίσου (ή και περισσότερο) αποτελεσματικό, ώστε να σταματήσουν και τα παράπονα χωρίς λόγο, προς μελισσοκόμους, πιέσεις προς τους δήμους για ψεκασμούς, κτλ...

Θέμα 4ο: Ένα σπίτι από κυψέλες!

Όπως είχα προαναγγείλει σε προηγούμενη ανάρτηση, στη Μεσσηνιακή Μάνη και πιο συγκεκριμένα στον Αγ.Νικόλαο, υπάρχει ένα πολύ ιδιαίτερο σπίτι. Εκεί μένει ένας πολύ καλός φίλος, ο Άγγλος John Phipps, εκδότης του μελισσοκομικού περιοδικού Beekeepers Quarterly παγκόσμια κυκλοφορίας, ο οποίος διαμένει μόνιμα στη Μάνη τα τελευταία 8 χρόνια.

Η ιδιαιτερότητα του σπιτιού είναι ότι τα περισσότερα έπιπλά του είναι φτιαγμένα από κυψέλες! Τις έχει λουστράρει και κάποιες έχει κόψει σε μικρότερα κομμάτια, για να φτιάξει ράφια ή στηρίγματα, αλλά η γενική εικόνα είναι πολύ όμορφη και άκρως μελισσοκομική. Όπως βλέπετε και στις φωτογραφίες, υπάρχουν ράφια για την κουζίνα, μικρές και μεγάλες βιβλιοθήκες, ντουλάπες, μέχρι με σύνθετο για την τηλεόραση.

O John διατηρεί μόνιμο μελισσοκομείο στον Αγ. Νικόλαο, χωρίς χημικά φάρμακα εδώ και χρόνια, στο οποίο σύντομα θα αντικαταστήσει τις κυψέλες ευρωπαϊκού τύπου με κορμούς δέντρων. Ίσως είναι από τους τελευταίους ρομαντικούς…

Για πληροφορίες σχετικά με την κατασκευή τους, στο τηλέφωνο 27210 78089 (γνωρίζει λίγα-βασικά ελληνικά) ή καλύτερα στο email: jdphipps@otenet.gr

Με τον John στο μπαλκόνι του


Μία κουζίνα για μέλισσες! Όλα τα ντουλάπια-ράφια είναι κυψέλες


Τα ράφια της κουζίνας από κοντά


Ένα σύγχρονο έπιπλο τηλεόρασης, για την άνεση της βασίλισσας!


Ανοιγμένο ντουλάπι με διάφορα αντικείμενα


Το ίδιο ντουλάπι απ' έξω

ΥΓ1: Προβλέπω ότι ήδη σε κάποιους από εσάς θα σας έχουν μπει ιδέες. Έτσι Κώστα;;;
ΥΓ2.Ίσως όταν τελειώσουν τα προγράμματα, οι κυψελάδες να πουλάνε και έπιπλα για το σπίτι. Έτσι Βασίλη;

Θέμα 5ο: Νέα στοιχεία για την Ελληνική Πρόπολη

Ξεκινάω από το τελευταίο θέμα, μία έρευνα της Φαρμακευτικής Σχολής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Πιο συγκεκριμένα, η Αν.Καθηγήτρια Ιωάννα Χήνου έχει ξεκινήσει εδώ και μερικούς μήνες μία έρευνα για την ελληνική πρόπολη. Η κυρία Χήνου είναι γνωστή στο μελισσοκομικό κλάδο για τις έρευνές τις για το ελληνικό μέλι, γύρη και πρόπολη. Μερικές σχετικές εργασίες της βλέπετε εδώ (βιολογικές δράσεις του μελιού) και εδώ (γύρη). Οι περισσότερες εργασίες της είναι δημοσιευμένες σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά φαρμακευτικής ή χημείας.

Απ' ότι δείχνουν τα μέχρι τώρα αποτελέσματα, υπάρχουν ουσίες μοναδικές στην πρόπολη της χώρας μας, και μάλιστα μερικές από αυτές δεν έχουν ξαναβρεθεί στη φύση (όχι μόνο στην πρόπολη!). Τα περισσότερα δείγματα που είχε το εργαστήριο ήταν από Κρήτη, και υπάρχει μεγάλη ανάγκη για περισσότερα δείγματα από όλη την Ελλάδα.

Επομένως, όποιος μπορεί να στείλει ένα δείγμα πρόπολης από τα μελίσσια του, θα ήταν πάρα πολύ χρήσιμο για τη συνέχεια της έρευνας. Μάλιστα, σε επικοινωνία που είχα με την καθηγήτρια, δεν έχει μέχρι τώρα λάβει κανένα δείγμα από νησιά του Ιονίου, τα οποία ενδεχομένως να παρουσιάζουν ενδιαφέρον, λόγω της γεωγραφικής τους απομόνωσης.

Το δείγμα πρόπολης αρκεί να είναι 5γρ, πρακτικά το μπαλάκι του πινκ-πονγκ είναι αρκετό. Αν ξίσει κανείς λίγο τους κηρηθροφορείς των πλαισίων, νομίζω θα μαζέψει αρκετό.

Το δείγμα να σταλεί στην παρακάτω διεύθυνση, και να περιέχει το ονοματεπώνυμο του μελισσοκόμου, και οπωσδήποτε την περιοχή του μελισσοκομείου (έστω και σε επίπεδο νομού)

Ιωάννα Χήνου
Εθνικής Αμύνης 4
Παπάγου
ΑΤΤΙΚΗ
ΤΚ 15669

Ελπίζω η ανταπόκρισή σας από όλη την Ελλάδα να είναι μεγάλη.

Επιστροφή...

Επέστρεψα από την Μεσσηνία με τις καλύτερες εντυπώσεις και με αρκετή τροφή για σκέψη. Το σεμινάριο πήγε πολύ καλά, αν και καύσωνας είχαμε 2 ανεμιστήρες και πολύ καλή διάθεση, πολλά νέα παιδιά με όρεξη να ξεκινήσουν τη μελισσοκομία. Ένας φίλος από αυτούς, ο Τάκης, έχει ξεκινήσει ένα νέο μελισσο-μπλογκ, το http://www.takkont-kalamata.blogspot.com/ αξίζει να το επισκεφθείτε και τα κάνετε ένα σύνδεσμο με τη σελίδα του.

Έχω ήδη πολλά θέματα στο μυαλό μου για αναρτήσεις. Αυτή την εβδομάδα έχω ένα επαγγελματικό ταξίδι στην Κρήτη και μετά θα αρχίσω να γράφω για τα παρακάτω θέματα, που σηκώνουν πολύ συζήτηση και δικά σας σχόλια:

1. Αερισμός του μελισσιού και βάσεις με σίτα
2. Νέες έρευνες και αποτελέσματα για τις απώλειες μελισσιών στην Ευρώπη
3. Στοιχεία για τη συμπεριφορά της βασίλισσας, που αφορούν κυρίως στον αφεσμό, αντικατάσταση, σύζευξη, βασιλοτροφία.
4. Ένα σπίτι με εσωτερικό φτιαγμένο μόνο από κυψέλες! (έχω και φωτο-)
5. Νέες έρευνες για την ελληνική πρόπολη

Προς το παρόν λοιπόν, σας αφήνω σε μία δροσερή παραλία της Καρδαμύλης

Καλοκαιρινές επιθεωρήσεις και μίνι τρύγος

Έκανα προχθές μία επιθεώρηση στα 2 μελισσοκομεία και η εικόνα είναι τελείως διαφορετική:
1. Στο βασικό μελισσοκομείο στην Παλλήνη, τα μελίσσια, αν και τρυγημένα ήδη μία φορά και σχεδόν όλα με ανοιξιάτικους αφεσμούς, είχαν ξαναμαζέψει μέλια! Όχι βέβαια πολλά πράγματα (γι'αυτό και λέω "μίνι-τρύγος" = 2-3 πλαίσια = ξαλάφρωμα), όμως τα μελίσσια ήταν πολύ δραστήρια, ξεκίνησε η αγριομπαμπακιά, και είδα 2-3 πλαίσια με άσπρη γύρη στο κάθε μελίσσι (μάλλον αγριομπαμπακιά;;; Αν ξέρει κανείς τί χρώμα γύρη έχει, ας μου γράψει σχόλιο). Επίσης, τα μελίσσια είχαν καλούς (για την εποχή) πληθυσμούς, και 6-7 πλαίσια γόνο και σφραγισμένα μέλια στις άκρες. Ουσιαστικά, μάζεψα ότι υπήρχε στους ορόφους και τα έκανα μονά ασφυκτικά. Το μέλι που τρύγησα είχε πάλι γεύση πεύκου, με άρωμα όμως ευκαλύπτου και όχι ανοιξιάτικων ανθοφοριών.
2. Στο μελισσοκομείο των αφεσμών (στη Ραφήνα), τα πράγματα ήταν τελείως ανάποδα. Τα μελίσσια πεινούσαν, οι πληθυσμοί ελάχιστοι, σαν χαμένοι κάπου. Μελίσσια με 2-3 πλαίσια γόνο, καθόλου γύρη και ελάχιστα μέλια, παρότι στην περιοχή υπήρχε θυμάρια και τώρα είναι γεμάτο ανθισμένες λυγαριές και βάτα.
Πολλές μπορεί να είναι οι αιτίες:
α. Αέρας. Γενικά στη Ραφήνα φυσσάει πολύ και συνέχεια
β. Έλλειψη γύρης. Δεν υπάρχει πολλή χορτονομή, και συγχρόνως υπάρχει υπερβόσκηση (κατεβαίνουν καθημερινά κοπάδια με πρόβατα από την Πεντέλη).
γ. Έλλειψη τρεχούμενου νερού
δ. Έλλειψη καλών νομών για νεκραροέκκριση.


Τέλος πάντων, φεύγω για την Καλαμάτα, για 3ήμερη εκπαίδευση μελισσοκόμων της Μεσσηνίας. Και μετά Σαββατοκύριακο στο χωριό μου την Καρδαμύλη...

Αγ Σοφία, πάνω από την Καρδαμύλη


Πέτρινο παλιό μελισσοκομείο στον Αγ.Νικόλαο Μεσσηνίας,

Πρωινή γυμναστική

Στις 5:30 το πρωί που ξεκινώ για τη δουλειά, κάποιοι είναι ήδη έξω και δουλεύουν. Το βουητό στις λεβάντες του κήπου ακούγεται από μέτρα μακριά, και ας μην έχει βγεί ακόμα ο ήλιος. Οι πρώτες εργάτριες έχουν ήδη φτάσει και με λαιμαργία πίνουν τους δροσερούς φυτικούς χυμούς.





Στη λεβάντα μαζεύονται κάθε μέρα πολλοί κοντινοί συγγενείς των μελισσών. Οι γνωστοί μας βομβίνοι (μπάμπουρες, μπαμπούρια, κτλ), διάφορα είδη άγριων μελισσών, σφηκών, κτλ. Έχω μετρήσει τουλάχιστον 5 είδη υμενοπτέρων, τα οποία προσπαθώ να φωτογραφήσω και να αναγνωρίσω. Τη λεβάντα συνιστώ ανεπιφύλακτα σε όσους θέλουν να προσελκύσουν στον κήπο τους μέλισσες και άλλους φυσικούς επικονιαστές. Αρκετά για τους μπάμπουρες στο blog http://bumblebeegr.blogspot.com/


Ο κοινός βομβίνος, Bombus terrestris, πολύ καλός επικονιαστής.


Bombus terrestris

Και μερικές φωτογραφίες που σας "χρωστάω" από το Μάιο!


Μελίσσια κοντά στον Όσιο Δαυίδ, την Πρωτομαγιά στη Β.Εύβοια. Διακρίνεται η ανθισμένη όψιμα (μάλλον λόγω υψομέτρου) Κουτσουπιά!


Μέλι και γάλα...


Καταρράκτες Δρυμώνα, στη Β. Εύβοια

2ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΜΕΛΙΟΥ & ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

Μετά την επιτυχία που είχε το 1ο Φεστιβάλ Μελιού το 2007, το 2ο είναι προγραμματισμένο για φέτος, 4-6 Δεκεμβρίου, στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Ευκαιρία για να συναντηθεί ο κλάδος από όλη την Ελλάδα.

Ίσως και μία καλή ευκαιρία να κάνουμε μία πανελλαδική συνάντηση των bloggers, σε κάποιο χώρο του φεστιβάλ, έτσι για να τα πούμε από κοντά;;;

Πληροφορίες (αν και είναι ακόμα νωρίς και δεν έχει βγει ακριβές πρόγραμμα) στο
http://www.exponet.gr/index.php?option=com_eventlist&Itemid=52&func=details&did=257

Οργανωτής: Ευρωπαϊκό Δίκτυο Περιφερειακής Ανάπτυξης
Ακαδημίας 35, 106 72, Αθήνα
Τηλεφωνικό Κέντρο: 210 36 10 265
Fax : 210 36 10 276
email : info@edpa.grΑυτό το ηλεκτρονικό μήνυμα προστατεύεται από spam bots, θα πρέπει να έχετε ενεργοποιημένη τη Javascript για να το δείτε
url: www.edpa.gr

Κύπρος ΙΙ

Οι εκπαιδεύσεις Μελισσοκομίας στην Κύπρο διεξήχθησαν με μεγάλη επιτυχία. Με εντυπωσίασαν:

- ο αριθμός των συμμετοχών. Συμμετείχαν διπλάσιοι από όσους ήταν εγκεκριμένοι από το Υπουργείο να παρακολουθήσουν το πρόγραμμα (οι πλεονάζοντες βέβαια χωρίς να πληρωθούν, όπως οι υπόλοιποι)
- η ζωντανή συμμετοχή και ο καταιγισμός των ερωτήσεων
- το ποσοστό των νέων μελισσοκόμων
- η γεύση και οι διαφορετικές ποικιλίες Κυπριακού μελιού (πορτοκαλιάς, θυμαριού, ακονιζιάς, αγριομπαμπακιάς, λαψάνας, κερασιάς)
- η ενεργή συμμετοχή συναδέλφων γεωπόνων-κτηνιάτρων από όλες τις μεγάλες πόλεις της Κύπρου, και μάλιστα συνάδελφοι που είναι σε θέσεις κτηνιατρικών υπηρεσιών της Κύπρου.
- η άριστη οργάνωση των σεμιναρίων, τόσο σε τεχνολογικό εξοπλισμό, όσο και σε ανθρώπινο δυναμικό στο ΚΕΓΕ Γεροσκύπου (Πάφος)
- η ζεστή φιλοξενία των συναδέλφων μελισσοκόμων όλο αυτό το διάστημα

Ευχαριστώ θερμά όλους όσους με βοήθησαν τις 3 αυτές ημέρες.

Εις το επανειδείν...

Η κλασσική "σχολική" φωτογραφία


με θέα τη Μεσόγειο


στο βάθος, η κατεχόμενη Αμμόχωστος


Το θυμάρι στην Κύπρο (τουλάχιστον στις περιοχές που είδα εγώ) είναι πολύ πιο αδύναμο, μικρότερο, και με λίγο διαφορετικό άρωμα από το δικό μας. Τα φυτά δεν είναι τόσο ψηλά, και μάλλον μοιάζουν οριζοντιόκλαδα. Ο τόπος ιδιαίτερα άνυδρος, αν και φέτος έπεσαν λίγες ωφέλιμες βροχές.




Για το πόσο μικρά είναι τα φυτά, το βλέπετε σε σύγκριση με καπάκι μπουκαλιού νερού. Δεν είναι βέβαια όλα έτσι, αλλά το ύψος τους δεν ξεπερνούσε τους 20-30 πόντους

Τέλος η καταστροφολογία;

Εδώ και 2-3 χρόνια, λόγω της μειωμένης παραγωγής, υπήρχε η νέα Νοζεμίαση, τα μεταλλαγμένα, Αμερικάνικη Σηψιγονία παντού, ο "εργάτης" πέθαινε, ερχόταν και το σκαθάρι, εξαφανίζονταν οι μέλισσες, υπήρχαν καύσωνες, πολλές βροχές, αλλαγή του καιρού, κτλ.

Ξαφνικά φέτος, όλα είναι διαφορετικά... Τα πορτοκάλια, τα ανθόμελα και τα έλατα πήγαν/πηγαίνουν εξαιρετικά, πολλές οι νέες βασίλισσες λόγω σμηνουργίας, τα μελίσσια γενικά σε πολύ καλή κατάσταση!

Τελικά, είναι μυστήρια η χώρα των δακρύων...
http://www.youtube.com/watch?v=fPBgeWjmy0o


...θα επιστρέψω αρχές Ιουλίου με "περισσότερα"...

Σεμινάρια Μελισσοκομίας,

Μέσω του ΟΓΕΕΚΑ-ΔΗΜΗΤΡΑ θα γίνουν και πάλι εκπαιδεύσεις σε όλη την Ελλάδα. Για τις περιοχές που ήδη ξέρω:

ΚΑΛΑΜΑΤΑ, 22,23,24 Ιουλίου
Εισηγητής: Σπύρος Σκαρέας
Οργάνωση: Μελ/κός Συνεταιρισμός Καλαμάτας
Τηλέφωνο: 27210 22626

ΑΘΗΝΑ- ΝΕΑ ΜΑΚΡΗ 24,25,26 Ιουνίου
Εισηγητής: Καθηγητής Π.Χαριζάνης
Οργάνωση: Μελ/κός Σύλλογος Ανατολικής Αττικής "Ο Κηφήνας",
Τηλέφωνο: Σπύρος Χάσκος, 6936 017302

Θυμάρι ΙΙ

Τον Ιούνιο το θυμάρι έχει την τιμητική του. Είναι μοναδικό το άρωμά του και το πώς επιβιώνει στο άγονο και κατάξερο περιβάλλον των νησιών, αποτελώντας για πολλές περιοχές, την κύρια και βασικότερη ανθοφορία της χρονιάς.
Φέτος δείχνει να είναι λίγο πιο όψιμη η ανθοφορία του, 10-15 μέρες. Το κράτησαν οι πολλές βροχές του χειμώνα και τις άνοιξης.
Φέτος, έβαλα για πρώτη φορά μελίσσια στους πρόποδες της Πεντέλης, για να δώ από κοντά πώς οι μέλισσες δουλεύουν αυτή την ανθοφορία και πώς συλλέγει το μελίσσι το μέλι αυτό.

Καλούς τρύγους

Ομιλία στην APIMONDIA

Ο Ιούνιος μπήκε με καλά νέα! Μόλις έλαβα εμαιλ ότι η εγκρίθηκε ομιλία μου για το Παγκόσμιο Μελισσοκομικό Συνέδριο της ΑΠΙΜΟΝΤΙΑ, το Σεπτέμβριο στη Γαλλία. Μεγάλη τιμή για μένα, και πρώτη φορά θα παρουσιάσω κάτι σε παγκόσμιο συνέδριο. Είναι σίγουρα διαφορετικά τα μεγέθη, από Βαλκανικό και Αμερικανικό που είχα παρουσιάσει παλαιότερα.
Το πρόγραμμα κάθε ημέρας των ομιλιών του συνεδρίου είναι εδώ http://www.apimondia2009.com/pages/?page=33&idl=22
Από την Ελλάδα, άλλοι ομιλητές θα είναι ο Υφαντίδης, Θρασυβούλου, Δήμου (από το ΑΠΘ) και Μπουγά (από το ΓΠΑ).
Το θέμα της ομιλίας μου θα είναι "Advanced Beekeeping techniques for higher honey production", δηλαδή "Ειδικές τεχνικές για αύξηση της παραγωγής μελιού" και θα γίνει την Πέμπτη 17 Σεπτ, 12:20 - 12:40
Το πρόγραμμα της ημέρας περιλαμβάνει και άλλες ενδιαφέρουσες ομιλίες http://www.apimondia2009.com/UserFiles/File/PDF/THURSDAYPROGRAMME.pdf

Α΄ Τρύγος

Οι φετινές (πράσινες) κηρήθρες, σε παράταξη...

Εδώ και 3 μέρες έχω ξεκινήσει τον φετινό πρώτο τρύγο. Τα μελίσσια συνήθως σφραγίζουν γύρω αρχές-μέσα Μαϊου. Φέτος, επειδή σμηνούργησαν σχεδόν όλα, καθυστέρησα να πάρω το μέλι, το οποίο ήταν και λιγότερο, αλλά γενικά δεν ήταν και άσχημα (τα περίμενα πολύ χειρότερα).
Με πρόχειρους υπολογισμούς, κάθε κυψέλη έδωσε 7-8 πλαίσια, δηλαδή περίπου 12-13 κιλά μέλι, σχετικά καλά αν λάβουμε υπ'όψη και τη σμηνουργία. Φέτος για πρώτη φορά ξεχώρισα το μέλι, σε πεύκο και ανθόμελο, ενώ μέχρι πέρυσι το έβγαζα όλο μαζί. Δηλαδή φέτος τρύγησα διαφορετικά τα παλιά πλαίσια (που μάζεψαν μέλι από Νοέμβριο και μετά) και χωριστά τα φετινά, χτισμένα τον Απρίλιο-Μάιο. Το πώς διαφέρουν σε χρώμα και υφή, θα φανεί φωτογραφίες που θα αναρτήσω, αφού κάτσει στο βαρέλι και ανέβει ο αφρός.


Ο χώρος είναι πολύ (πάρα πολύ!) μικρός ...


τουλάχιστον, το πλακάκι σε τοίχο και σε πάτωμα βοηθάει πολύ στην καθαριότητα.

Τα μελίσσια τώρα τα κατέβασα, είναι μονά ασφυκτικά σε πληθυσμό, και χρειάστηκε πολύ δουλειά για να τα ξεμπλοκάρω, είχαν μαζέψει πολύ γύρη στον εμβρυοθάλαμο. Πιστεύω μέχρι τέλος της εβδομάδας να βάλω ξανά τα πατώματα πίσω, και να βάλω διαφράγματα. Είχα χρησιμοποιήσει και παλαιότερα, αλλά χωρίς 2η είσοδο, και ίσως γι'αυτό δεν μου άρεσαν πολύ. Φέτος, πήρα ξύλινο πλαίσιο που αφήνει είσοδο στο μελιτοθάλαμο, και θα ανεβάσω όλο τον ψημένο γόνο πάνω, ενώ κάτω θα αφήσω τη μάνα με 1 γόνο, και τα υπόλοιπα τρυγημένα πλαίσια. Σε λίγο ανοίγει ο ευκάλυπτος στην περιοχή, και το ελάχιστο θυμάρι λίγο αργότερα, οπότε περιμένω να δώ πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στη δεύτερη πλέον μελιτοφορία της χρονιάς.
Μετά τον Ιούλιο, αρχίζει η μάχη με τις σφήκες...

Παραφυάδες

Οι παραφυάδες που έφτιαξα τον Απρίλιο-Μάιο με 3-5 πλαίσια προχωρούν κανονικά. Μην έχοντας παλιά κεριά, το 80% των πλαισίων είναι φετινά, φρεσκοχτισμένα. Τελικά το χτίσιμο δεν είναι και τόσο δύσκολο, αρκεί να υπάρχει σωστή διάταξη, υπομονή, και διαθέσιμο φαί (μέσα και έξω).


Παραφυάδα 10 πλαισίων, με 8 νέα κεριά και 2 προπέρσινα στο κέντρο


Πλαίσιο με γόνο από μία παραφυάδα


Άλλη μία παραφυάδα, 9 πλασίων με 7 νέα και 2 παλαιότερα πλαίσιο (πέμπτο και ένατο)


Το μελισσοκομείο των αφεσμών.
Έφτιαξα ένα μικρό μελισσοκομείο στη Ραφήνα, με μελίσσια που έπιασα από αφεσμούς, εδώ και εκεί! Τα μελίσσια είναι 6-9 πλαισίων, και αυτά με νέα τελάρα και δουλεύουν τώρα στα αγκάθια. Έχει αρκετό θυμάρι τριγύρω, αλλά και πολύ αέρα, οπότε "είδωμεν"...